✔️ حکمت ۱۵ نهج‌البلاغه (کلمات قصار)
📌 امام علی (علیه‌‌السلام) می‌فرماید:
«ما كلّ مفتونٍ يُعاتَبُ.» �
شفقنا افغانستان
📖 ترجمه ساده:
«هر کسی که گرفتار [فتنه یا گمراهی] شده است، سزاوار سرزنش و ملامت نیست.» �
ترجمه و تفسیر قرآن و نهج البلاغه
💡 شرح و مفهوم:
🔹 منظور از مفتون کسی است که در فساد، گناه یا فتنه گرفتار شده است. �
🔹 امام علی (علیه‌‌السلام) تأکید می‌کند که همه کسانی که در خطا افتاده‌اند نباید سرزنش شوند، زیرا سرزنش لزوماً سودمند نیست و ممکن است موجب بدترشدن وضعیت و لجاجت فرد شود. �
🔹 در عوض، برخورد حکیمانه و دعای خیر برای هدایت و کمک به ترک گناه، مؤثرتر است تا تشدید حالت مقاومت و تکبر شخص. �
ترجمه و تفسیر قرآن و نهج البلاغه
ترجمه و تفسیر قرآن و نهج البلاغه
ترجمه و تفسیر قرآن و نهج البلاغه
📌 پیام عملی:
📍 در برخورد با کسانی که خطا کرده‌اند، به‌جای طرد یا سرزنش، بهتر است با مهربانی و راهنمایی، سعی در اصلاح و نجات آنها داشته باشیم. �

حکمت ۱۴ نهج‌البلاغه
متن عربی:
قِيمَةُ كُلِّ امْرِئٍ مَا يُحْسِنُهُ.
ترجمه فارسی:
ارزش هر انسان به اندازه چیزی است که آن را نیکو انجام می‌دهد.
توضیح کوتاه: امام علی(ع) می‌فرمایند معیار ارزش انسان، مهارت، دانش و کار نیک اوست؛ نه ظاهر، ثروت یا مقام. هرچه انسان در کاری مفیدتر و درست‌تر باشد، ارزش واقعی‌اش بالاتر است.

حکمت ۱۳ نهج‌البلاغه
متن عربی:
قِیمَةُ کُلِّ امْرِئٍ مَا یُحْسِنُهُ.
ترجمه فارسی:
ارزش هر انسان به اندازه چیزی است که آن را نیکو انجام می‌دهد (مهارت و توانایی‌اش).
توضیح کوتاه: امیرالمؤمنین(ع) می‌فرمایند معیار ارزش انسان، نسب، ظاهر یا ادعا نیست؛ بلکه توانایی‌ها، دانش و عملِ درست اوست. هرچه انسان در کاری مفیدتر و ماهرتر باشد، ارزش واقعی‌اش بیشتر نمایان می‌شود.

📜 حکمت ۱۲ نهج‌البلاغه
🔹 متن عربی:
لَا مَالَ أَعْوَدُ مِنَ الْعَقْلِ، وَلَا فَقْرَ أَشَدُّ مِنَ الْجَهْلِ، وَلَا وَحْدَةَ أَوْحَشُ مِنَ الْعُجْبِ، وَلَا مُظَاهَرَةَ أَوْثَقُ مِنَ الْمُشَاوَرَةِ.
🔹 ترجمه فارسی:
هیچ ثروتی سودمندتر از عقل نیست،
و هیچ فقیری سخت‌تر از نادانی وجود ندارد،
و هیچ تنهایی‌ای وحشتناک‌تر از خودپسندی نیست،
و هیچ پشتیبانی‌ای استوارتر از مشورت نیست.
🔹 پیام و توضیح اخلاقی:
امیرالمؤمنین علیه‌السلام در این حکمت، معیارهای واقعی ارزش انسان را بیان می‌کند.
ثروت حقیقی، عقل و اندیشه سالم است نه دارایی مادی.
نادانی انسان را از رشد و سعادت محروم می‌کند و بدترین نوع فقر است.
خودبینی و غرور، انسان را از دیگران جدا می‌کند و به تنهایی می‌کشاند.
و در نهایت، مشورت با دیگران بهترین راه برای تصمیم‌گیری درست و موفقیت در زندگی است.

در حِکمت یازدهم نهج‌البلاغه امام علی (علیه‌السلام) یک پند انسانی و اخلاقی بسیار عمیق بیان می‌کنند که درباره رفتار با دشمن بعد از پیروزی است:

📜 متن فارسی حکمت ۱۱ (معنی):
امام علی (علیه‌السلام) فرمود:
🔹 اگر بر دشمنت غالب شدی، بخشش و عفو او را شکرگزاری خود از قدرتی که خداوند به تو داده قرار ده.

📌 شرح و تفسیر حکمت:

این حکمت به ما می‌آموزد که بخشش و گذشت، بهترین نوع سپاس‌گزاری از توان و قدرتی است که خداوند به انسان داده است.

وقتی انسانی در موقعیتی قرار می‌گیرد که می‌تواند تحقیر یا انتقام بگیرد، گذشت و عفو از آن سخت‌تر و بالاترِ اخلاقی‌تر است.

در واقع، قدرت واقعی انسان در کسی متجلی می‌شود که بدی را با خوبی پاسخ می‌دهد و دشمنی را به لطف تبدیل می‌کند.

💡 پیام اخلاقی این حکمت:
این حکمت‌ به ما یادآوری می‌کند که شکرگزاری از نعمتی مثل قدرت و توانایی فقط در گفتار نیست؛ بلکه در عمل متواضعانه و مهربانانه نسبت به دیگران ـ حتی نسبت به دشمنان ـ ظاهر می‌شود. بخشش و عفو نشانه‌ی رشد انسانی و اخلاقی است، نه ضعف.